Vì sao nước ta có tài nguyên khoáng sản phong phú? Đáp án

Nước ta có nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú là do vị trí địa lí. Chọn một đáp án đúng:

• A. giáp vùng biển rộng lớn, giàu tài nguyên.
• B. nằm liền kề các vành đai sinh khoáng lớn.
• C. nằm trên đường di lưu và di cư sinh vật.
• D. có hoạt động của gió mùa và Tín phong.

Đáp án đúng là B. Nước ta nằm liền kề các vành đai sinh khoáng lớn. Vành đai sinh khoáng là nơi các quá trình địa chất diễn ra mạnh mẽ, tạo ra nhiều mỏ khoáng sản quý. Nên yếu tố này mới là nguyên nhân chính khiến nước ta có nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú, chứ không phải nhờ biển, sinh vật hay khí hậu.

Vì sao đáp án B đúng?

Khoáng sản nằm trong lòng đất, được hình thành bởi các quá trình địa chất lâu dài như hoạt động macma, biến chất và kiến tạo vỏ Trái Đất. Vành đai sinh khoáng là những khu vực chạy dài trên bề mặt Trái Đất, nơi các quá trình này xảy ra tập trung nên tích lũy nhiều loại khoáng sản quý giá.

Nước ta nằm gần các vành đai sinh khoáng lớn (điển hình là vành đai Địa Trung Hải – Himalaya và vành đai Thái Bình Dương). Do đó, lãnh thổ nước ta có nhiều loại khoáng sản đa dạng: than ở Quảng Ninh, apatit ở Lào Cai, sắt ở Thái Nguyên, bôxit ở Tây Nguyên, thiếc ở Cao Bằng… Trong bốn phương án, chỉ có B nêu đúng yếu tố địa chất – thứ quyết định sự phân bố khoáng sản – nên B là đáp án duy nhất thỏa mãn câu hỏi.

Vì sao các phương án còn lại sai?

Phương án A dễ nhầm nhất vì “tài nguyên” cũng gợi sự giàu có. Giáp vùng biển rộng lớn mang lại tài nguyên biển như dầu mỏ, khí tự nhiên, muối và hải sản; nhưng đó là câu trả lời cho câu hỏi về tài nguyên biển, không giải thích được sự phong phú khoáng sản – vốn chủ yếu nằm trong lòng đất và gắn với lịch sử hình thành vỏ Trái Đất. Đề hỏi về khoáng sản với tư cách hệ quả của vị trí địa lí, nên tiêu chí đối chiếu phải là yếu tố địa chất chứ không phải biển.

Phương án C sai vì đường di lưu và di cư sinh vật là yếu tố sinh học, giải thích cho sự đa dạng các loài thực vật, động vật; khoáng sản là chất khoáng vô cơ trong lòng đất, không hình thành từ sự di cư của sinh vật.

Phương án D sai vì gió mùa và Tín phong là các yếu tố khí hậu, ảnh hưởng đến thời tiết, nhiệt độ, mưa và nhiều tài nguyên tái tạo khác như đất, nước, rừng; chúng không tạo ra khoáng sản trong lòng đất.

Hệ thống kiến thức liên quan

Câu hỏi này kiểm tra mối liên hệ giữa vị trí địa lí nước ta với các nhóm tài nguyên thiên nhiên. Để trả lời đúng, cần đặt vị trí địa lí trong mối tương quan với yếu tố địa chất và cấu trúc Trái Đất:

• Nằm liền kề các vành đai sinh khoáng lớn: tài nguyên khoáng sản phong phú, nhiều loại quặng khác nhau, do các quá trình địa chất kéo dài hàng triệu năm.
• Giáp vùng biển rộng lớn: tài nguyên biển giàu có (dầu mỏ, khí đốt, muối, hải sản, tiềm năng thủy sản và du lịch biển).
• Nằm trên đường di lưu và di cư của sinh vật: hệ động, thực vật đa dạng, phong phú về số lượng loài.
• Chịu ảnh hưởng của gió mùa và Tín phong: hình thành khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa, thời tiết phân hóa theo mùa.

Điểm mấu chốt: mỗi đặc điểm của vị trí địa lí gắn với một nhóm tài nguyên riêng; khoáng sản luôn do quá trình địa chất quyết định, nên “vành đai sinh khoáng” là chìa khóa của dạng câu hỏi này.

Mẹo ghi nhớ và cách nhận diện nhanh

Với dạng câu hỏi “vì sao nước ta có tài nguyên X phong phú”, hãy ghép cặp từ khóa ở vế sau với đặc điểm vị trí tương ứng:

• khoáng sản → vành đai sinh khoáng;
• sinh vật, đa dạng sinh học → đường di lưu và di cư sinh vật;
• khí hậu, thời tiết → gió mùa và Tín phong;
• tài nguyên biển, dầu khí, muối → giáp vùng biển rộng lớn.

Cách luận nhanh: khoáng sản nằm trong lòng đất, nên nguyên nhân phải mang tính địa chất. Mọi phương án nhắc đến biển, sinh vật hay khí hậu đều là đáp án nhiễu thuộc nhóm tài nguyên khác.