Loại Gió Nào Tạo Nên Mùa Khô Ở Nam Bộ? Đáp Án Chuẩn

Câu hỏi: Loại gió nào sau đây là nguyên nhân chính tạo nên mùa khô ở Nam Bộ nước ta?

• A. Gió mùa Đông Bắc.
• B. Gió phơn Tây Nam.
• C. Tín phong bán cầu Bắc.
• D. Gió mùa Tây Nam.

Đáp án đúng là C. Tín phong bán cầu Bắc. Khi gió mùa Tây Nam suy yếu vào nửa đầu năm, khối khí từ áp cao cận chí tuyến hoạt động mạnh làm cho khu vực này khô hạn gay gắt, do đó loại gió nào sau đây là nguyên nhân chính tạo nên mùa khô ở Nam Bộ nước ta chính là khối khí từ Tín phong bán cầu Bắc.

Cơ chế tác động của Tín phong bán cầu Bắc đến mùa khô Nam Bộ

Vào thời kỳ từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau, gió mùa mùa hạ suy yếu và rút lui hoàn toàn khỏi nước ta. Lúc này, Tín phong bán cầu Bắc xuất phát từ khối áp cao cận chí tuyến trên biển và lục địa chiếm ưu thế tuyệt đối ở khu vực từ vĩ tuyến 16°B trở vào Nam.

Khối khí cận chí tuyến này vốn có tính chất khô nóng do nhiệt độ cao và độ ẩm thấp khi di chuyển trên quãng đường dài. Tại miền Nam, gió thổi theo hướng đông bắc nhưng bị chặn lại một phần bởi địa hình và không gây mưa cho sườn khuất gió, khiến Nam Bộ bước vào mùa khô sâu sắc kéo dài suốt nhiều tháng.

Phân tích tính sai lệch của các phương án còn lại

Mỗi luồng gió tác động đến nước ta đều có tính chất và phạm vi địa lý riêng biệt:

• A. Gió mùa Đông Bắc: Khối không khí cực đới lục địa này di chuyển xuống phía nam nhưng suy yếu dần khi gặp dãy Bạch Mã. Gió mùa Đông Bắc hầu như không vượt qua được ranh giới tự nhiên này để ảnh hưởng trực tiếp đến thời tiết Nam Bộ.
• B. Gió phơn Tây Nam: Loại gió này hình thành do áp thấp nóng phía tây và vượt qua dãy Trường Sơn, chủ yếu gây khô nóng gay gắt ở đồng bằng ven biển Trung Bộ và phía nam Tây Bắc vào đầu mùa hạ, không phải tác nhân chủ đạo duy trì cả mùa khô kéo dài ở Nam Bộ. Đây là phương án gây nhiễu dễ khiến người học phân vân do đặc tính khô nóng của nó.
• D. Gió mùa Tây Nam: Khối khí xích đạo và nhiệt đới ẩm thổi vào nước ta trong mùa hạ mang theo lượng ẩm khổng lồ từ biển, tạo nên mùa mưa chính cho Nam Bộ và Tây Nguyên chứ không gây khô hạn.

Tổng hợp các luồng gió và đặc điểm khí hậu Nam Bộ

Khí hậu Nam Bộ mang tính chất cận xích đạo gió mùa với sự phân hóa mưa – khô tương phản sâu sắc theo hai khối khí chủ đạo:

• Gió mùa Tây Nam (tháng 5 đến tháng 10): Mang lại mùa mưa với lượng mưa lớn và độ ẩm không khí cao trên toàn bộ khu vực đồng bằng sông Cửu Long và Đông Nam Bộ.
• Tín phong bán cầu Bắc (tháng 11 đến tháng 4): Đóng vai trò kiểm soát hoàn toàn thời tiết phía Nam trong mùa đông thiên văn, gây ra mùa khô gay gắt với nền nhiệt cao, bốc hơi mạnh và hầu như không có mưa.
• Hiện tượng chuyển tiếp: Khi gió mùa suy giảm hoạt động, áp cao cận chí tuyến nhanh chóng lấn át, chi phối chế độ bức xạ và hoàn lưu khí quyển tại các tỉnh phía Nam.

Cách ghi nhớ nhanh quy luật gió theo mùa tại miền Nam

Để xử lý chính xác các câu hỏi về khí hậu Nam Bộ, hãy đối chiếu trực tiếp giữa loại gió và mùa tương ứng:

• Mùa mưa gắn liền với hướng Tây Nam: Gió mùa Tây Nam mang nước từ biển vào.
• Mùa khô gắn liền với khối cận chí tuyến: Tín phong bán cầu Bắc mang tính chất khô nóng chiếm ưu thế khi gió mùa mùa hạ vắng mặt.
• Gió mùa Đông Bắc chỉ hoạt động mạnh ở miền Bắc, ranh giới cuối cùng là dãy Bạch Mã.