Sử học có chức năng nào sau đây? Đáp án và giải thích

Câu hỏi: Sử học có chức năng nào sau đây?

• A. Khoa học và giáo dục.
• B. Khoa học, xã hội và giáo dục.
• C. Khoa học và nghiên cứu.
• D. Khoa học và nhân văn.

Đáp án đúng là B. Khoa học, xã hội và giáo dục. Câu hỏi sử học có chức năng nào sau đây hướng đến việc xác định đầy đủ các mặt chức năng cốt lõi của ngành Lịch sử đối với nhận thức khoa học và đời sống cộng đồng.

Vì sao đáp án B chính xác

Sử học là ngành khoa học nghiên cứu toàn diện về quá khứ của loài người, mang ba chức năng cơ bản gồm khoa học, xã hội và giáo dục:

• Chức năng khoa học: Sử học sử dụng các phương pháp nghiên cứu nghiêm ngặt để khôi phục hiện thực lịch sử chính xác, khách quan thông qua hệ thống sử liệu, từ đó khám phá các quy luật phát sinh và phát triển của đời sống xã hội.
• Chức năng xã hội: Sử học phục vụ trực tiếp nhu cầu hiểu biết của cộng đồng, giúp làm rõ mối liên hệ giữa quá khứ, hiện tại và tương lai. Những bài học lịch sử trở thành cơ sở hoạch định chính sách, giải quyết các vấn đề xã hội đương đại và gắn kết quan hệ văn hóa, nhân văn giữa người với người.
• Chức năng giáo dục: Thông qua việc truyền đạt tri thức quá khứ, sử học bồi dưỡng tinh thần yêu nước, lý tưởng sống, ý thức trách nhiệm công dân và truyền thống văn hóa tốt đẹp cho các thế hệ.

Phương án B tổng hợp chuẩn xác và bao quát toàn bộ ba chức năng căn bản này theo nội dung chương trình Lịch sử.

Phân tích vì sao các phương án còn lại chưa chính xác

Các phương án A, C và D đều không sai về mặt khái niệm nhưng thiếu sót về tính bao quát:

• Phương án A (Khoa học và giáo dục): Đây là phương án dễ gây nhầm lẫn nhất vì nêu đúng hai chức năng quen thuộc. Dù vậy, phương án này chưa nêu chức năng xã hội, khía cạnh thể hiện tác động của tri thức lịch sử lên các mối quan hệ xã hội hiện hành.
• Phương án C (Khoa học và nghiên cứu): Nghiên cứu thực chất chỉ là một hoạt động thuộc phương pháp của chức năng khoa học, không phải một chức năng độc lập tách rời. Đồng thời, lựa chọn này bỏ quên chức năng giáo dục và giá trị xã hội.
• Phương án D (Khoa học và nhân văn): Giá trị nhân văn là nội dung nằm trong chức năng xã hội và giáo dục của sử học. Cách diễn đạt này loại bỏ chức năng xã hội khái quát và chức năng giáo dục trực tiếp của môn học.

Hệ thống giá trị và nhiệm vụ mở rộng của Sử học

Bên cạnh việc thực hiện các chức năng chính, sử học còn thực hiện những nhiệm vụ cụ thể gắn liền với đời sống:

• Khám phá quy luật vận động: Không dừng lại ở việc liệt kê sự kiện, ngành học tìm hiểu bản chất và quy luật vận động của lịch sử loài người, cung cấp góc nhìn biện chứng để lý giải các biến chuyển xã hội.
• Định hình nhân sinh quan: Tri thức lịch sử giúp hình thành thế giới quan khoa học, bồi dưỡng tình yêu quê hương, lòng tự hào dân tộc và chuẩn mực đạo đức, lối sống lành mạnh.
• Cung cấp bài học kinh nghiệm: Quá khứ đem lại nguồn dữ liệu thực chứng giá trị, giúp xã hội đương thời tránh lặp lại sai lầm và lựa chọn hướng phát triển đúng đắn cho tương lai.

Mẹo ghi nhớ nhanh chức năng của Sử học

Khi gặp các câu hỏi trắc nghiệm kiểm tra lý thuyết về chức năng của ngành Sử, học sinh áp dụng công thức nhẩm: “Khoa học – Xã hội – Giáo dục” (viết tắt: K – X – G). Hãy nhớ rằng sử học xuất phát từ phương pháp khoa học, ứng dụng vào giải quyết vấn đề xã hội và hướng đến mục tiêu giáo dục con người.