Chiến tranh bảo vệ tổ quốc có vai trò quan trọng: Đáp án SGK

Câu hỏi: Đoạn trích: “Chiến tranh bảo vệ Tổ quốc có vai trò quan trọng đối với sự sinh tồn và phát triển của dân tộc Việt Nam. Thắng lợi của những cuộc kháng chiến góp phần bảo vệ vững chắc nền độc lập, giữ gìn bản sắc văn hóa và tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình xây dựng đất nước… Chiến tranh bảo vệ Tổ quốc còn có ý nghĩa to lớn trong việc hình thành và nâng cao lòng tự hào, ý thức tự cường và tô đậm những truyền thống tốt đẹp của dân tộc, đồng thời để lại nhiều bài học kinh nghiệm sâu sắc…” (SGK Lịch sử 11, bộ Kết nối tri thức, trang 44-45).

• a. Tất cả các cuộc chiến tranh bảo vệ tổ quốc trong lịch sử dân tộc đều giành được thắng lợi.
• b. Chiến tranh bảo vệ tổ quốc góp phần hình thành truyền thống yêu nước.
• c. Chiến tranh bảo vệ tổ quốc tác động lớn đến tiến trình lịch sử dân tộc và quản lý đất nước.
• d. Chiến tranh bảo vệ tổ quốc thúc đẩy phát triển kinh tế và mở rộng lãnh thổ quốc gia.

Đáp án đúng là b, c. Trong tiến trình lịch sử, chiến tranh bảo vệ tổ quốc có vai trò quan trọng đối với sự sống còn của quốc gia, đồng thời tôi luyện tinh thần yêu nước và định hình phương thức quản lý xã hội.

Căn cứ xác định các nhận định b và c đúng

Phương án b và c phản ánh chính xác nội dung tư liệu và thực tiễn lịch sử Việt Nam.

Kháng chiến chống ngoại xâm là môi trường tôi luyện sâu sắc nhất tinh thần cống hiến vì cộng đồng. Khi đối mặt với nguy cơ xâm lược, ý thức dân tộc được kích hoạt mạnh mẽ, liên kết khối đại đoàn kết toàn dân và hun đúc nên truyền thống yêu nước nồng nàn qua nhiều thế hệ. Vì vậy, nhận định b hoàn toàn phù hợp với nội dung đoạn trích.

Chiến tranh giữ nước luôn tạo ra những bước ngoặt lịch sử to lớn đối với thể chế chính trị và mô hình điều hành quốc gia. Kết quả của mỗi cuộc chiến tranh, dù thắng lợi hay thất bại, đều buộc nhà nước phải điều chỉnh chính sách quân sự, củng cố bộ máy hành chính và thay đổi phương thức quản lý xã hội nhằm thích ứng với tình hình mới. Nhận định c phản ánh đúng quy luật vận động này.

Lý do nhận định a và d sai trong bối cảnh lịch sử

Phương án a và d đưa ra những khẳng định mang tính tuyệt đối hoặc sai lệch về bản chất của chiến tranh tự vệ.

Nhận định a sai vì dùng từ tuyệt đối hóa “tất cả”. Lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc có những trang sử hào hùng nhưng cũng ghi nhận những lần kháng chiến không thành công dẫn tới thời kỳ mất nước, tiêu biểu như cuộc kháng chiến của An Dương Vương trước Triệu Đà hoặc cuộc kháng chiến của nhà Hồ trước quân Minh. Đây là bẫy nhận định tuyệt đối thường gặp.

Nhận định d sai về bản chất và mục đích của chiến tranh bảo vệ Tổ quốc. Chiến tranh luôn tàn phá nặng nề sức sản xuất, làm gián đoạn các hoạt động thương mại và tổn hại nghiêm trọng đến cơ sở hạ tầng kinh tế. Đồng thời, cuộc chiến vệ quốc mang tính chất chính nghĩa nhằm giữ vững chủ quyền lãnh thổ hiện có, không phải nhằm mở rộng hay bành trướng biên giới.

Hệ thống giá trị của các cuộc chiến tranh giữ nước

Các cuộc kháng chiến bảo vệ nền độc lập dân tộc để lại những giá trị cốt lõi chi phối sự phát triển của quốc gia:

• Bảo vệ sự tồn vong của giống nòi, giữ vững chủ quyền cương vực và tạo không gian sinh tồn ổn định cho các thế hệ.
• Bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc, ngăn chặn triệt để âm mưu đồng hóa của các thế lực xâm lược.
• Khẳng định ý thức tự chủ, củng cố niềm tin vào sức mạnh nội sinh và tinh thần quật cường của nhân dân.
• Đúc kết kho tàng nghệ thuật quân sự độc đáo, cung cấp nhiều bài học sâu sắc về xây dựng thế trận lòng dân và củng cố quốc phòng thời bình.

Cách nhận diện dạng bài trắc nghiệm đọc hiểu tư liệu Lịch sử

Phương pháp hiệu quả nhất là đối chiếu trực tiếp từng câu chữ của nhận định với nội dung đoạn trích nguồn. Cần cảnh giác trước các phương án chứa từ ngữ mang tính cực đoan như “tất cả”, “luôn luôn”, “duy nhất”. Những từ khóa này thường tạo ra nhận định sai lệch so với tính đa diện và phức tạp của sự kiện lịch sử.