Đặt câu với thành ngữ Có mới nới cũ: Đáp án và giải thích

Câu hỏi: Đặt câu với thành ngữ sau: Có mới nới cũ.

Đáp án đúng là: Từ khi có người bạn mới thân thiết hơn, Lan đã ít liên lạc với nhóm bạn cũ, đúng là “có mới nới cũ”.

Đề bài đặt câu với thành ngữ có mới nới cũ kèm câu mẫu minh họa

Vì sao câu trên thể hiện đúng thành ngữ có mới nới cũ

Câu mẫu đạt yêu cầu vì nó nêu được đủ ba yếu tố: cái mới xuất hiện (người bạn mới thân thiết hơn), cái cũ bị bỏ rơi (nhóm bạn cũ) và sự thay đổi thái độ của chủ thể (Lan ít liên lạc hơn). Thiếu một trong ba yếu tố này, thành ngữ sẽ không còn đất để phát huy nghĩa.

Xét về nghĩa, thành ngữ có mới nới cũ dùng để chỉ thói quen khi có được cái mới, cái mới lạ thì người ta lập tức lơi lỏng, lãng quên cái cũ từng gắn bó. Chữ “nới” trong thành ngữ mang nghĩa nới lỏng, buông lơi – không còn giữ chặt mối quan hệ hay sự gắn bó như trước. Vì vậy câu đặt ra phải làm người đọc thấy được quá trình chuyển dịch đó, chứ không chỉ dừng ở việc kể rằng có một người bạn mới.

Bối cảnh tình bạn trong câu mẫu là lựa chọn phù hợp vì thành ngữ này vốn hay được dùng khi nói về tình cảm, quan hệ giữa người với người – nơi sự “nới lỏng” dễ nhận ra và cũng dễ chạm tới cảm xúc người đọc nhất.

Những cách đặt câu chưa đạt và cách sửa

Lỗi thường gặp nhất là câu chỉ có cái mới mà không có cái cũ, khiến thành ngữ trở nên vô nghĩa. Ví dụ “Lan vừa mua một chiếc điện thoại mới” chỉ là câu kể, chưa hề có ý so sánh, lãng quên.

Lỗi thứ hai là nêu đủ hai đối tượng nhưng không thể hiện sự thay đổi thái độ, chẳng hạn “Lan có cả điện thoại cũ và điện thoại mới”. Câu này mới tả tình trạng sở hữu, chưa phải hành vi “nới cũ”.

Lỗi thứ ba là dùng thành ngữ trong ngữ cảnh khen ngợi. Bản thân thành ngữ mang sắc thái phê phán nhẹ, nhắc nhở con người đừng quên những gì cũ kỹ đã từng gắn bó, nên đặt nó vào câu ca ngợi sự đổi mới sẽ sai giọng điệu. Cách sửa chung: thêm vế “từ khi / kể từ khi” và một vế kết quả diễn tả việc cái cũ bị bỏ quên.

Hệ thống kiến thức liên quan

Thành ngữ này thuộc nhóm nói về cách ứng xử của con người với những gì đã qua, và có thể vận dụng trong nhiều phạm vi khác nhau:

  • Tình cảm, quan hệ: bạn mới thay thế bạn cũ, người yêu mới khiến người cũ bị lãng quên.
  • Đồ vật: có điện thoại, xe, quần áo mới thì món cũ bị cất xó, không còn dùng tới.
  • Sở thích, thói quen: có thú vui mới thì bỏ dở thú vui cũ.
  • Cách nghĩ, ý tưởng: tiếp nhận quan điểm mới rồi quay lưng với điều mình từng tin.

Đặt cạnh đó, cần phân biệt thành ngữ này với những câu nói về lòng biết ơn như “uống nước nhớ nguồn”, “ăn quả nhớ kẻ trồng cây”. Các câu ấy khuyên giữ nghĩa với cái cũ, còn “có mới nới cũ” miêu tả – và nhẹ nhàng phê phán – hành vi đi ngược lại lời khuyên đó. Hiểu được thế đối lập này, người học sẽ dùng thành ngữ chính xác hơn là chỉ học thuộc định nghĩa.

Mẹo ghi nhớ và cách nhận diện nhanh dạng bài

Nhớ theo công thức ba vế: “Từ khi có A (mới) → B (cũ) bị lãng quên”. Chỉ cần điền A và B phù hợp là có ngay một câu đúng.

Khi đọc đề, thấy yêu cầu “đặt câu với thành ngữ” thì nên làm theo hai bước: xác định nghĩa của thành ngữ trước, rồi mới chọn ngữ cảnh thể hiện nghĩa đó. Với “có mới nới cũ”, từ khóa nhận diện trong câu trả lời thường là “từ khi”, “kể từ khi”, “đã ít”, “bỏ quên”, “không còn”. Câu đạt yêu cầu phải có đủ cặp đối lập mới – cũ và dấu hiệu của sự thay đổi, nếu thiếu thì nên viết lại thay vì giữ nguyên.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *