Câu hỏi: Hoành độ x của điểm A là bao nhiêu?
- A. sin 50°
- B. cos 50°
Đáp án đúng là B. cos 50°. Điểm A nằm trên đường tròn lượng giác bán kính bằng 1, ứng với góc 50°, nên hoành độ x của A chính là cosin của góc đó.

Vì sao đáp án cos 50° đúng
Điểm A nằm trên đường tròn lượng giác có bán kính bằng 1, và tia OA tạo với chiều dương trục Ox một góc 50°. Với mọi điểm M trên đường tròn lượng giác ứng với góc α, tọa độ của M được viết là M(cos α; sin α). Đây là định nghĩa mở rộng của sin và cosin, dùng chung cho cả bốn góc phần tư, không chỉ cho tam giác vuông.
Áp dụng định nghĩa đó cho A với α = 50°, ta có A(cos 50°; sin 50°). Giá trị đứng ở vị trí thứ nhất trong cặp tọa độ là hoành độ, nên x = cos 50°. Nói cách khác, hoành độ của A là hình chiếu vuông góc của A xuống trục Ox, và độ dài đại số của đoạn hình chiếu ấy đúng bằng cos 50°.
Một cách kiểm tra chéo: góc 50° nằm trong góc phần tư thứ nhất nên cả cos 50° và sin 50° đều dương. Giá trị gần đúng là cos 50° ≈ 0,643 và sin 50° ≈ 0,766. Điểm A vì thế nằm lệch về phía trục tung nhiều hơn một chút, tức tung độ lớn hơn hoành độ — phù hợp với kết quả x = cos 50°.
Vì sao phương án sin 50° không đúng
sin 50° là tung độ của điểm A, tức tọa độ thứ hai trong cặp (x; y), nằm trên trục Oy. Phương án A sai vì đã hoán đổi vai trò của hai trục: muốn lấy giá trị theo phương thẳng đứng thì dùng sin, còn theo phương nằm ngang thì phải dùng cosin.
Đây là phương án dễ nhầm nhất, và cái bẫy nằm ở chỗ cả hai giá trị đều dương, đều nhỏ hơn 1, lại đều gắn với cùng một góc 50° — nhìn qua rất khó phân biệt nếu chỉ so sánh độ lớn. Cách duy nhất để chắc chắn là bám vào định nghĩa tọa độ điểm trên đường tròn lượng giác, chứ không dựa vào cảm giác.
Một phép thử nhanh: cho góc về 0°. Khi đó điểm trên đường tròn lượng giác là (1; 0), hoành độ bằng 1 = cos 0°, tung độ bằng 0 = sin 0°. Nếu lấy sin làm hoành độ thì tại góc 0° hoành độ sẽ bằng 0, trái với thực tế. Phép thử này loại phương án A ngay lập tức.
Hệ thống kiến thức liên quan
Câu hỏi này xoay quanh việc phân biệt hai thành phần của một tọa độ điểm, và câu trả lời cho thắc mắc hoành độ là x hay y là: hoành độ chính là x. Trong cặp tọa độ (x; y), x luôn đứng trước, đo khoảng cách theo phương ngang từ gốc tọa độ O đến điểm; y đứng sau, là tung độ, đo theo phương thẳng đứng. Tên gọi bắt nguồn từ trục hoành Ox (trục nằm ngang) và trục tung Oy (trục thẳng đứng).
- Trên đường tròn lượng giác bán kính R = 1, điểm ứng với góc α có tọa độ (cos α; sin α).
- Hoành độ = cos α (hình chiếu xuống Ox); tung độ = sin α (hình chiếu xuống Oy).
- Hệ quả: cos²α + sin²α = 1, và −1 ≤ cos α ≤ 1, −1 ≤ sin α ≤ 1.
- Dấu của cos α cho biết điểm nằm bên phải hay bên trái trục Oy; dấu của sin α cho biết điểm nằm phía trên hay phía dưới trục Ox.
- Với đường tròn bán kính R bất kỳ, tọa độ điểm là (R·cos α; R·sin α), công thức trên chỉ là trường hợp R = 1.
Khi đề bài không cho hình, dữ kiện “bán kính bằng 1” và “góc 50°” là đủ để xác định hoàn toàn tọa độ của A, nên không cần thêm giả thiết nào khác.
Mẹo ghi nhớ và cách nhận diện nhanh
Gắn chặt hai chữ cái với hai trục: cosin đi với trục ngang Ox, sin đi với trục dọc Oy. Mọi câu hỏi kiểu “hoành độ của điểm ứng với góc α bằng bao nhiêu” đều trả lời bằng cos α; hỏi tung độ thì trả lời bằng sin α.
Mẹo kiểm tra bằng điểm neo (1; 0) tại góc 0° và (0; 1) tại góc 90° rất hiệu quả khi phân vân giữa hai phương án. Ngoài ra, nếu gặp phương án dạng số cụ thể, hãy so với giá trị ước lượng: góc 50° lớn hơn 45° nên sin 50° > cos 50°, từ đó loại nhanh phương án gán sai vai trò.
