Đặc Điểm Thiên Nhiên Vùng Núi Đông Bắc Nước Ta: Đáp Án

Câu hỏi: Thiên nhiên vùng núi Đông Bắc nước ta có đặc điểm nào sau đây?

• A. Cảnh quan cận xích đạo gió mùa.
• B. Cảnh quan nhiệt đới nóng quanh năm.
• C. Mang sắc thái cận nhiệt đới gió mùa.
• D. Cảnh quan giống như vùng ôn đới núi cao.

Đáp án đúng là C. Mang sắc thái cận nhiệt đới gió mùa. Khu vực Đông Bắc chịu tác động trực tiếp và sâu sắc nhất của gió mùa Đông Bắc, tạo nên mùa đông lạnh rõ rệt khiến cảnh quan nơi đây mang tính chất chuyển tiếp độc đáo.

Vì sao thiên nhiên vùng núi Đông Bắc mang sắc thái cận nhiệt đới gió mùa?

Đặc trưng nổi bật của thiên nhiên vùng núi Đông Bắc nước ta có đặc điểm nào sau đây bắt nguồn từ vị trí địa lý và cấu trúc địa hình đón gió. Khu vực Đông Bắc nằm ở phía bắc vĩ tuyến 20°B, tiếp giáp trực tiếp với lục địa Trung Hoa rộng lớn. Địa hình chủ yếu là đồi núi thấp với 4 cánh cung lớn xòe ra hình nan quạt (Sông Gâm, Ngân Sơn, Bắc Sơn, Đông Triều) quy tụ tại Tam Đảo, tạo thành những hành lang hút gió mùa mùa đông tràn sâu xuống.

Chính cấu trúc này làm cho Đông Bắc đón những đợt gió mùa mùa đông sớm nhất và kết thúc muộn nhất cả nước, dẫn đến nền nhiệt mùa đông hạ thấp đáng kể với 2 đến 3 tháng nhiệt độ trung bình dưới 18°C. Mùa đông lạnh, khô hanh đầu mùa và mưa phùn ẩm ướt cuối mùa, đối lập với mùa hè nóng ẩm mưa nhiều. Sự luân phiên này làm biến tính tính chất nhiệt đới điển hình, tạo điều kiện cho các loài sinh vật cận nhiệt phát triển mạnh mẽ bên cạnh sinh vật nhiệt đới.

Phân tích nguyên nhân các phương án còn lại chưa chính xác

Việc nắm rõ đặc điểm phân hóa lãnh thổ giúp loại trừ nhanh các nhận định sai lệch:

• Phương án A sai: Cảnh quan cận xích đạo gió mùa là nét đặc trưng của phần lãnh thổ phía Nam (từ dãy Bạch Mã trở vào), đặc biệt là vùng Tây Nguyên và Nam Bộ với nền nhiệt cao, phân hóa rõ rệt thành hai mùa mưa – khô. Vùng Đông Bắc nằm hoàn toàn ở miền Bắc nên không thể có kiểu cảnh quan này.
• Phương án B sai: Vùng núi Đông Bắc không nóng quanh năm. Trái lại, đây là vùng có mùa đông lạnh nhất nước ta với sự suy giảm nhiệt độ rõ rệt theo thời gian và độ cao. Cảnh quan nhiệt đới nóng quanh năm không phản ánh đúng biên độ nhiệt mùa lớn tại khu vực này.
• Phương án D sai: Đây là bẫy dễ gây nhầm lẫn nhất. Cảnh quan ôn đới núi cao chỉ xuất hiện ở những đỉnh núi cao trên 2600m thuộc dãy Hoàng Liên Sơn ở vùng núi Tây Bắc. Vùng núi Đông Bắc chủ yếu là đồi núi thấp (độ cao trung bình dưới 1000m), không đủ điều kiện độ cao để hình thành đai ôn đới núi cao quanh năm.

Quy luật phân hóa tự nhiên và ảnh hưởng của gió mùa tại Đông Bắc

Thiên nhiên vùng núi Đông Bắc phản ánh sâu sắc quy luật địa đới kết hợp với quy luật phi địa đới của tự nhiên Việt Nam:

• Cơ chế gió mùa: Vùng chịu tác động đồng thời của hai luồng gió chính: gió mùa mùa hạ nóng ẩm mang lại lượng mưa lớn, và gió mùa mùa đông lục địa khô lạnh. Sự giao tranh khí đoàn theo mùa tạo nên nhịp điệu sinh học rõ rệt cho thảm thực vật.
• Thành phần sinh vật: Nhờ nền nhiệt hạ thấp trong mùa đông, rừng Đông Bắc xuất hiện nhiều loài thực vật, động vật có nguồn gốc cận nhiệt từ Hoa Nam di cư xuống như dẻ, re, thông, sồi cùng các loài thú có lông dày.
• Sự phân hóa theo đai cao: Mặc dù địa hình chủ yếu là núi thấp, nhưng do nền nhiệt độ chung đã thấp sẵn, đai cận nhiệt đới gió mùa trên núi tại Đông Bắc hạ thấp xuống ranh giới chỉ từ 600m – 700m trở lên, thấp hơn đáng kể so với khu vực miền Trung và miền Nam.

Mẹo nhận diện nhanh kiến thức về các vùng núi Việt Nam

Để xử lý nhanh các câu hỏi trắc nghiệm Địa lý về đặc điểm 4 vùng núi, hãy ghi nhớ các từ khóa bản chất:

• Đông Bắc: Cánh cung núi đón gió mùa mùa đông; mùa đông lạnh nhất; đai cận nhiệt hạ thấp; sắc thái cận nhiệt đới gió mùa.
• Tây Bắc: Hướng tây bắc – đông nam; địa hình cao nhất nước ta; đủ 3 đai cao (có cảnh quan ôn đới núi cao đỉnh Hoàng Liên Sơn).
• Trường Sơn Bắc: Hẹp ngang, vuông góc hướng gió; đón gió mùa đông bắc gây mưa lớn ở sườn đón gió.
• Trường Sơn Nam: Bề mặt cao nguyên ba-dan xếp tầng gợn sóng; có sự tương phản sâu sắc giữa sườn Đông và Tây.