Cơ Cấu Ngành Công Nghiệp Theo Quyết Định 27/2018/QĐ-TTg

Câu hỏi: Cho thông tin sau: Theo Quyết định số 27/2018/QĐ-TTg ngày 6-7-2018 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành hệ thống ngành kinh tế Việt Nam, ngành công nghiệp (cấp 1) gồm 4 nhóm với 34 ngành (cấp 2). Đó là các nhóm công nghiệp khai khoáng (5 ngành); nhóm công nghiệp chế biến, chế tạo (24 ngành); nhóm công nghiệp sản xuất và phân phối điện, khí đốt, nước nóng, hơi nước và điều hòa không khí (1 ngành) và nhóm công nghiệp cung cấp nước, hoạt động quản lí và xử lí rác thải, nước thải (4 ngành).

• a) Cơ cấu ngành công nghiệp nước ta có sự chuyển dịch tích cực do quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhập quốc tế và mục tiêu phát triển bền vững.
• b) Sự chuyển dịch cơ cấu công nghiệp theo ngành ở nước ta hiện nay có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với an ninh quốc phòng.
• c) Nhóm ngành công nghiệp chế biến chế tạo chiếm tỉ trọng cao nhất trong cơ cấu ngành công nghiệp nước ta.
• d) Xu hướng phát triển của ngành công nghiệp nước ta chú trọng phát triển các ngành truyền thống gắn với khai thác tài nguyên.

Đáp án đúng là a, b, c đúng; d sai. Căn cứ dữ liệu phân loại kinh tế từ Quyết định 27/2018/QĐ-TTg, nhóm ngành chế biến, chế tạo chiếm số lượng áp đảo và xu hướng công nghiệp hiện đại ưu tiên giảm phụ thuộc vào khai thác tài nguyên thô.

Giải thích chi tiết các nhận định đúng

Ba nhận định a, b và c phản ánh chính xác thực tế cơ cấu và định hướng phát triển công nghiệp:

• Nhận định a đúng: Cơ cấu ngành chuyển dịch theo hướng tích cực nhờ tác động từ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập kinh tế toàn cầu. Việc chuyển đổi này tập trung nâng cao hàm lượng công nghệ, tăng sức cạnh tranh và đảm bảo tiêu chuẩn phát triển bền vững.
• Nhận định b đúng: Công nghiệp giữ vai trò nền tảng cho quốc phòng và an ninh. Ngành công nghiệp chế biến, chế tạo phát triển giúp đảm bảo khả năng tự chủ về kỹ thuật, cung cấp phương tiện, trang thiết bị và củng cố tiềm lực an ninh quốc gia.
• Nhận định c đúng: Theo Quyết định 27/2018/QĐ-TTg, nhóm công nghiệp chế biến, chế tạo chiếm tới 24 trên tổng số 34 ngành cấp 2 (đạt tỉ lệ hơn 70%). Đây cũng là nhóm ngành đóng góp giá trị sản xuất và tỷ trọng cao nhất trong toàn ngành công nghiệp Việt Nam.

Vì sao nhận định d sai?

Nhận định d sai do nhận định trái ngược với chiến lược công nghiệp hóa hiện đại:

Chiến lược phát triển công nghiệp của Việt Nam hiện nay ưu tiên các ngành công nghệ cao, công nghiệp xanh, chuyển đổi số và kinh tế tuần hoàn. Việc phụ thuộc vào các ngành truyền thống gắn với khai thác tài nguyên làm cạn kiệt nguồn lực tự nhiên và gây ô nhiễm môi trường. Nhà nước chủ trương giảm dần tỉ trọng công nghiệp khai khoáng thô, tập trung vào chế biến sâu và các lĩnh vực tạo giá trị gia tăng lớn.

Học sinh dễ nhầm lẫn nhận định này do giai đoạn đầu của tiến trình phát triển, tài nguyên từng là lợi thế cạnh tranh chính.

Hệ thống kiến thức về cơ cấu công nghiệp theo Quyết định 27/2018/QĐ-TTg

Quy định phân loại ngành công nghiệp cấp 1 tại Việt Nam gồm 4 nhóm với 34 ngành cấp 2:

1. Công nghiệp khai khoáng: Gồm 5 ngành cấp 2. Xu hướng chung là giảm khai thác xuất khẩu thô, đẩy mạnh bảo vệ tài nguyên.
2. Công nghiệp chế biến, chế tạo: Gồm 24 ngành cấp 2. Nhóm này giữ vai trò động lực tăng trưởng kinh tế, thu hút vốn đầu tư FDI lớn nhất.
3. Sản xuất và phân phối điện, khí đốt, nước nóng, hơi nước và điều hòa không khí: Gồm 1 ngành cấp 2. Nhóm này phục vụ cung ứng hạ tầng năng lượng cho sản xuất và tiêu dùng.
4. Cung cấp nước, hoạt động quản lí và xử lí rác thải, nước thải: Gồm 4 ngành cấp 2. Lĩnh vực then chốt phục vụ mục tiêu tăng trưởng xanh và bảo vệ môi trường.

Cách nhận diện nhanh câu hỏi trắc nghiệm Đúng/Sai

Khi làm dạng bài phân tích văn bản số liệu kinh tế, thực hiện theo các bước sau:

• Đối chiếu định lượng: So sánh trực tiếp số liệu của từng nhóm (24/34 ngành thuộc nhóm chế biến, chế tạo khẳng định ngay vị trí cao nhất của nhóm này).
• Đánh giá cụm từ khóa xu hướng: Các khẳng định chứa cụm “dựa vào khai thác tài nguyên”, “phát triển ngành thô” thường là nhận định sai trong bối cảnh phát triển bền vững hiện nay.
• Liên hệ thực tế: Các nhận định gắn với hiện đại hóa, hội nhập quốc tế và bảo đảm an ninh quốc phòng luôn là định hướng chiến lược đúng đắn của Nhà nước.