Biện pháp giải quyết thất nghiệp thành thị: Đáp án chuẩn

Câu hỏi: Biện pháp chủ yếu để giải quyết tình trạng thất nghiệp ở thành thị nước ta hiện nay là

• A. đẩy mạnh phát triển công nghiệp và dịch vụ ở đô thị.
• B. hợp tác lao động quốc tế để xuất khẩu lao động.
• C. xây dựng các nhà máy công nghiệp quy mô lớn.
• D. phân bố lại lực lượng lao động trên quy mô cả nước.

Đáp án đúng là A. đẩy mạnh phát triển công nghiệp và dịch vụ ở đô thị. Đây là giải pháp căn cơ nhất vì biện pháp chủ yếu để giải quyết tình trạng thất nghiệp ở thành thị nước ta hiện nay là tập trung mở rộng quy mô các ngành kinh tế có khả năng dung nạp lượng lớn lao động tại chỗ.

Vì sao đẩy mạnh phát triển công nghiệp và dịch vụ là biện pháp chủ yếu?

Khu vực thành thị có đặc trưng kinh tế phi nông nghiệp với cơ cấu chủ đạo là công nghiệp – xây dựng và thương mại – dịch vụ. Việc đẩy mạnh phát triển hai nhóm ngành này trực tiếp mở rộng quy mô sản xuất, hình thành nhiều cơ sở kinh doanh và tạo ra khối lượng việc làm lớn nhất cho thị trường lao động đô thị.

Ngành dịch vụ và công nghiệp (nhất là công nghiệp chế biến, sản xuất hàng tiêu dùng và tiểu thủ công nghiệp) có tính chất linh hoạt, đòi hỏi đa dạng trình độ lao động từ phổ thông đến tay nghề cao. Phát triển mạnh hai ngành này đáp ứng nhu cầu việc làm ngay tại chỗ, giảm áp lực thất nghiệp thực tế và hỗ trợ chuyển dịch cơ cấu kinh tế đô thị theo hướng hiện đại.

Phân tích nguyên nhân các phương án còn lại chưa chính xác

Các phương án B, C và D đều là các giải pháp hỗ trợ giải quyết việc làm nhưng không mang tính quyết định đối với khu vực thành thị:

• Phương án B sai: Hợp tác lao động quốc tế để xuất khẩu lao động là giải pháp quan trọng nhưng chỉ mang tính hỗ trợ tạm thời, không thể giải quyết triệt để nguồn lao động dôi dư tại chỗ trên quy mô lớn của toàn bộ hệ thống đô thị.
• Phương án C sai: Xây dựng các nhà máy công nghiệp quy mô lớn đòi hỏi vốn đầu tư cao, thời gian dài và thường ưu tiên tự động hóa cao nên khả năng thu hút số lượng lớn lao động phổ thông bị giới hạn, không đáp ứng nhanh nhu cầu giải quyết việc làm tức thời.
• Phương án D sai (phương án dễ gây nhầm lẫn): Phân bố lại lực lượng lao động trên quy mô cả nước là giải pháp mang tính vĩ mô, dài hạn nhằm cân bằng mật độ dân cư và lao động giữa các vùng (như chuyển dịch từ đồng bằng lên trung du, miền núi), không phải là biện pháp trọng tâm giải quyết thất nghiệp cục bộ ngay tại các đô thị.

Hệ thống kiến thức liên quan về dân cư và lao động việc làm

Chuyên đề Địa lí dân cư và kinh tế Việt Nam có các mối liên hệ mật thiết giữa đặc điểm dân số, cơ cấu kinh tế và vấn đề việc làm:

• Đặc điểm dân cư hiện nay: Dân số nước ta vẫn tiếp tục tăng với quy mô ngày càng lớn, tạo ra nguồn lao động dồi dào nhưng đồng thời tạo sức ép nặng nề lên vấn đề giải quyết việc làm, y tế và giáo dục. Cơ cấu dân số đang trong giai đoạn chuyển dịch rõ rệt và phân bố chưa đồng đều giữa các vùng sinh thái.
• Đặc điểm việc làm theo khu vực: Ở nông thôn, vấn đề nan giải nhất là tình trạng thiếu việc làm do tính mùa vụ của sản xuất nông nghiệp; ở thành thị, vấn đề trọng tâm là tỷ lệ thất nghiệp còn cao.
• Cơ cấu kinh tế nông nghiệp: Bên cạnh công nghiệp và dịch vụ, ngành trồng trọt cũng có sự đa dạng hóa lớn, gồm nhiều loại cây công nghiệp hàng năm (đậu tương, lạc, mía, bông) và cây lâu năm (cà phê, cao su, chè) nhằm cung cấp nguyên liệu cho chế biến và phục vụ tiêu dùng nội địa cũng như xuất khẩu.

Mẹo nhận diện nhanh dạng câu hỏi về giải quyết việc làm

Khi gặp câu hỏi trắc nghiệm Địa lí về biện pháp việc làm, học sinh áp dụng quy tắc phân hóa địa bàn:

1. Hỏi về thất nghiệp ở thành thị: Chọn đáp án liên quan đến phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ.
2. Hỏi về thiếu việc làm ở nông thôn: Chọn đáp án liên quan đến đa dạng hóa kinh tế nông thôn, phát triển ngành nghề truyền thống, chuyển đổi cơ cấu cây trồng – vật nuôi.
3. Hỏi về giải pháp dài hạn mang tính chiến lược chung: Chọn hạ thấp tỉ lệ gia tăng dân số và đào tạo nâng cao chất lượng nguồn lao động.