Đáp án phát biểu nào sau đây không đúng với khí hậu Việt Nam

Câu hỏi: Phát biểu nào sau đây không đúng với khí hậu Việt Nam?

• A. Khí hậu có sự phân hoá đa dạng.
• B. Khí hậu mang tính chất nhiệt đới.
• C. Mùa đông lạnh kéo dài 2 – 3 tháng.
• D. Chịu tác động sâu sắc của gió mùa.

Đáp án đúng là C. Mùa đông lạnh kéo dài 2 – 3 tháng. Đặc điểm thời tiết lạnh vào mùa đông chỉ diễn ra tại miền Bắc do tác động của gió mùa Đông Bắc, trong khi miền Nam và phần lớn duyên hải miền Trung duy trì nền nhiệt cao quanh năm.

Vì sao nhận định mùa đông lạnh kéo dài 2 – 3 tháng là không đúng?

Phương án C là phát biểu sai về mặt thực tế không gian khí hậu của toàn lãnh thổ. Hiện tượng mùa đông lạnh kéo dài từ 2 đến 3 tháng chỉ xảy ra ở miền Bắc (từ đèo Hải Vân trở ra), nơi chịu ảnh hưởng trực tiếp của khối khí lạnh phương Bắc di chuyển theo hướng đông bắc.

Ngược lại, từ dãy Bạch Mã trở vào Nam, gió mùa Đông Bắc bị chặn lại và suy yếu rõ rệt. Khí hậu miền Nam không hề có mùa đông lạnh mà mang tính chất cận xích đạo gió mùa với nền nhiệt cao ổn định suốt 12 tháng, chia thành hai mùa mưa – khô tương phản. Việc quy chụp toàn bộ khí hậu Việt Nam đều có mùa đông lạnh là không chuẩn xác với thực tế địa lý.

Vì sao các phương án A, B và D là nhận định chính xác?

Ba nhận định còn lại phản ánh đúng các tính chất cốt lõi của khí hậu nước ta được quy định bởi vị trí địa lý và hoàn lưu khí quyển:

• A. Khí hậu có sự phân hoá đa dạng: Khí hậu phân hóa sâu sắc theo chiều Bắc – Nam (ranh giới là dãy Bạch Mã), phân hóa theo chiều Đông – Tây (vùng biển, đồng bằng duyên hải và vùng núi) và phân hóa theo đai cao địa hình (đai nhiệt đới chân núi, đai cận nhiệt đới gió mùa trên núi, đai ôn đới gió mùa trên núi cao).
• B. Khí hậu mang tính chất nhiệt đới: Lãnh thổ Việt Nam hoàn toàn nằm trong vùng nội chí tuyến bán cầu Bắc. Tổng bức xạ mặt trời lớn, cán cân bức xạ luôn dương và góc nhập xạ quanh năm cao giúp nền nhiệt độ trung bình cả nước vượt mốc 20°C ở hầu hết các vùng trũng.
• D. Chịu tác động sâu sắc của gió mùa: Vị trí nằm gần trung tâm gió mùa châu Á khiến nước ta đón hai mùa gió chính luân phiên là gió mùa mùa đông và gió mùa mùa hạ. Sự dịch chuyển của các khối khí này quyết định trực tiếp chế độ nhiệt, lượng mưa và nhịp điệu sinh hoạt theo mùa.

Hệ thống kiến thức trọng tâm về khí hậu Việt Nam

Tính chất nền tảng của tự nhiên Việt Nam là khí hậu nhiệt đới gió mùa ẩm có sự phân hóa phức tạp. Cơ cấu này bắt nguồn từ sự kết hợp của ba nhóm nhân tố chính:

• Vị trí nội chí tuyến: Tạo ra tính chất nhiệt đới với lượng nhiệt dồi dào, số giờ nắng cao hàng năm.
• Hoàn lưu gió mùa châu Á: Kết hợp với tác động của Biển Đông cung cấp lượng ẩm dồi dào, gây mưa lớn và hình thành nhịp điệu mùa rõ rệt.
• Hình thể lãnh thổ và địa hình: Lãnh thổ trải dài trên 15 vĩ độ theo chiều Bắc – Nam cùng hướng các dãy núi lớn (cánh cung, tây bắc – đông nam) làm biến tính luồng gió, tạo nên các tiểu vùng khí hậu đặc thù như Tây Bắc, Đông Bắc, Trường Sơn Đông và Trường Sơn Tây.

Mẹo nhận diện nhanh dạng câu hỏi về khí hậu nước ta

Khi gặp câu hỏi yêu cầu tìm phát biểu nào sau đây không đúng với khí hậu Việt Nam, hãy chú ý các từ mang tính khái quát tuyệt đối áp đặt cho toàn bộ lãnh thổ. Bất kỳ nhận định nào xem hiện tượng “lạnh”, “có tuyết” hay “mùa đông” là đặc trưng chung của cả nước đều là phương án sai, bởi miền Nam hoàn toàn không có mùa đông lạnh.