Câu hỏi: Từ nào còn thiếu trong câu sau: “Ráng … có nhà thì giữ”?
- A. Mỡ gà
- B. Mỡ bò
- C. Mỡ ngan
- D. Mỡ vịt
Đáp án đúng là A. Mỡ gà. Cụm từ hoàn chỉnh tạo nên câu tục ngữ dân gian ráng mỡ gà có nhà thì giữ, phản ánh kinh nghiệm dự báo thời tiết nguy hiểm để người dân chủ động chằng chống, bảo vệ nhà cửa.

Ý nghĩa câu tục ngữ và căn cứ chọn phương án A
Phương án A ghép vào chỗ trống tạo thành câu trọn vẹn: “Ráng mỡ gà, có nhà thì giữ”. Ráng là hiện tượng mây phản chiếu ánh sáng mặt trời lúc bình minh hoặc hoàng hôn tạo nên các mảng màu sắc trên bầu trời. Màu “mỡ gà” mô tả sắc vàng tươi pha chút trắng đục đặc trưng.
Theo kinh nghiệm khí tượng dân gian, khi chân trời xuất hiện sắc mây vàng mỡ gà, bầu khí quyển đang biến động mạnh, thường báo hiệu bão lớn hoặc áp thấp nhiệt đới sắp đổ bộ. Cụm từ “có nhà thì giữ” là lời nhắc nhở cấp bách: người dân cần gia cố, chống đỡ nhà cửa ngay lập tức để tránh đổ sập, tốc mái trước sức gió dữ dội.
Lý do các phương án còn lại không chính xác
Các phương án B, C và D đều ghép tên chất béo của những loài động vật khác vào vế đầu, nhưng không phản ánh đúng hiện tượng tự nhiên lẫn ngữ liệu văn học dân gian:
- B. Mỡ bò: Mỡ bò có màu vàng ngả nâu hoặc trắng đặc, không diễn tả đúng sắc quang phổ của ráng trời trước bão. Ngữ liệu tiếng Việt không ghi nhận cụm từ “ráng mỡ bò”.
- C. Mỡ ngan: Tương tự, mỡ ngan là cách kết hợp ngẫu nhiên của đề bài nhằm gây nhiễu, không tồn tại trong từ điển hay ca dao tục ngữ.
- D. Mỡ vịt: Mỡ vịt dạng lỏng, trong hơn mỡ gà, không mô tả được độ đậm đặc và ánh vàng đặc thù của hiện tượng khúc xạ ánh sáng báo bão. Đây là phương án dễ gây phân vân nhất vì cùng thuộc nhóm gia cầm, song không đúng thành ngữ chuẩn.
Hệ thống kiến thức liên quan và bài học mở rộng
Câu tục ngữ ráng mỡ gà có nhà thì giữ chứa đựng hai tầng ý nghĩa sâu sắc trong đời sống người Việt:
- Tầng nghĩa thực tiễn: Là tri thức dân gian đúc kết qua hàng trăm năm quan sát thiên nhiên. Bầu trời có sắc vàng mỡ gà thường đi kèm độ ẩm không khí thay đổi đột ngột trước các cơn bão mạnh ven biển và đồng bằng.
- Tầng nghĩa biểu trưng: Câu nói được dùng rộng rãi như lời khuyên nhủ con người biết trân trọng và bảo vệ nền tảng gia đình, tổ ấm cùng những giá trị bền vững đang sở hữu, thay vì mải mê theo đuổi những thứ phù phiếm bên ngoài rồi gặp trắc trở, mất mát khi biến cố xảy đến.
Mẹo ghi nhớ nhanh câu hỏi tục ngữ dân gian
Nhớ cặp liên tưởng “mỡ gà – sắc vàng báo bão”. Trong kho tàng thành ngữ, tục ngữ chỉ có khái niệm “ráng mỡ gà”, không kết hợp với bất kỳ con vật lấy mỡ nào khác như bò, ngan hay vịt. Khi thấy chữ “ráng” đứng trước vế nhắc đến việc giữ gìn nhà cửa, hãy chọn ngay từ khóa “mỡ gà”.

