Giá trị cực đại là x hay y? Đáp án bảng biến thiên chuẩn

Câu hỏi: Cho hàm số y=f(x) có bảng biến thiên như sau

  • A. Hàm số có giá trị cực đại bằng 3
  • B. Hàm số có hai điểm cực tiểu
  • C. Hàm số có giá trị cực đại bằng 0
  • D. Hàm số có ba điểm cực trị

Đáp án đúng là C. Hàm số có giá trị cực đại bằng 0. Khi đọc bảng biến thiên, câu hỏi thường gặp là giá trị cực đại là x hay y; theo quy ước giải tích, giá trị cực đại luôn là giá trị của hàm số y tại điểm cực đại.

Bảng biến thiên của hàm số y=f(x) để xác định điểm cực trị và giá trị cực đại

Căn cứ xác định hàm số có giá trị cực đại bằng 0

Dựa vào bảng biến thiên của hàm số y = f(x), đạo hàm f'(x) đổi dấu từ dương (+) sang âm (-) khi biến số x đi qua điểm cực đại. Tại vị trí này, hàm số đạt cực đại và giá trị tương ứng ở hàng y bằng 0. Do đó, khẳng định hàm số có giá trị cực đại bằng 0 là hoàn toàn chính xác.

Phân tích nguyên nhân các phương án A, B, D sai

Các phương án còn lại đưa ra nhận định không đúng với dữ liệu thể hiện trên bảng biến thiên:

  • Phương án A sai: Con số 3 đại diện cho hoành độ x hoặc giá trị tại một điểm khác trên bảng biến thiên, không phải giá trị của hàm số y tại đỉnh cực đại. Đây là bẫy nhầm lẫn kinh điển giữa tọa độ biến số x và giá trị hàm số y.
  • Phương án B sai: Đạo hàm chỉ đổi dấu từ âm (-) sang dương (+) một lần duy nhất ứng với một điểm cực tiểu trên bảng biến thiên, không thể có hai điểm cực tiểu.
  • Phương án D sai: Số điểm cực trị của hàm số bằng tổng số lần đạo hàm f'(x) đổi dấu qua các điểm xác định. Trong bảng biến thiên, f'(x) chỉ đổi dấu 2 lần (một lần từ dương sang âm, một lần từ âm sang dương), vì vậy hàm số chỉ có hai điểm cực trị thay vì ba.

Quy tắc đọc cực trị từ bảng biến thiên của hàm số

Để xử lý chính xác bảng biến thiên, việc phân biệt rõ ba khái niệm cốt lõi là bắt buộc:

  • Điểm cực trị của hàm số: Đề cập trực tiếp đến biến số x. Nếu đạo hàm f'(x) đổi dấu từ dương sang âm qua x₀ thì x₀ là điểm cực đại; nếu đổi dấu từ âm sang dương thì x₀ là điểm cực tiểu.
  • Giá trị cực trị của hàm số: Đề cập trực tiếp đến y hoặc f(x). Giá trị cực đại là y_CĐ = f(x_CĐ), giá trị cực tiểu là y_CT = f(x_CT). Khi đề bài hỏi giá trị cực đại là x hay y, câu trả lời chuẩn xác luôn là y.
  • Điểm cực trị của đồ thị hàm số: Là một điểm cụ thể trên mặt phẳng tọa độ Oxy, được biểu diễn bằng cặp số M(x; y).

Mẹo nhận diện nhanh cực trị khi làm bài trắc nghiệm

Ghi nhớ câu khẩu quyết: “Hỏi điểm tìm x, hỏi giá trị lấy y, hỏi đồ thị gom cả cặp (x; y)”. Khi nhìn vào bảng biến thiên, đỉnh nhô lên cao nhất của mũi tên ở hàng y chính là giá trị cực đại, còn đáy lõm xuống thấp nhất là giá trị cực tiểu.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *