Câu hỏi: Gió mùa đông bắc thổi vào nước ta theo hướng
- A. tây bắc.
- B. đông bắc.
- C. đông nam.
- D. tây nam.
Đáp án đúng là B. đông bắc. Khối khí này di chuyển chủ yếu theo hướng đông bắc tràn vào lãnh thổ Việt Nam, tạo nên mùa đông lạnh đặc trưng ở miền Bắc.

Vì sao gió mùa đông bắc thổi vào nước ta theo hướng đông bắc?
Khối không khí lạnh phương Bắc di chuyển từ áp cao lục địa về phía xích đạo theo hướng chính là hướng đông bắc. Khi tiếp cận lãnh thổ Việt Nam, tác động của lực Coriolis làm lệch hướng dòng khí kết hợp với địa hình cánh cung ở vùng núi Đông Bắc đã mở rộng cửa ngõ cho khối khí này tràn sâu xuống phía nam.
Dòng gió mùa đông bắc thổi vào nước ta theo hướng đông bắc chiếm ưu thế từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau. Đây là nguyên nhân trực tiếp làm hạ nhiệt độ, mang lại kiểu thời tiết lạnh khô vào nửa đầu mùa đông và lạnh ẩm, mưa phùn vào nửa cuối mùa đông cho toàn bộ khu vực miền Bắc và Bắc Trung Bộ.
Phân tích lý do các phương án còn lại chưa chính xác
Mỗi luồng gió hoạt động tại Việt Nam gắn liền với trung tâm khí áp và thời gian biểu hiện riêng biệt:
- Phương án A (tây bắc): Hướng tây bắc không phải hướng di chuyển của hệ thống gió mùa mùa đông. Dù địa hình vòng cung Tây Bắc có thể làm đổi hướng gió cục bộ ở một vài thung lũng hẹp, đây không phải hướng chung của khối khí khi xâm nhập nước ta.
- Phương án C (đông nam): Gió hướng đông nam thường xuất hiện vào thời kỳ mùa hè do khối khí từ biển thổi vào đất liền, đem lại thời tiết nóng ẩm và mưa lớn cho nhiều khu vực, hoàn toàn trái ngược với tính chất mùa đông.
- Phương án D (tây nam): Đây là phương án học sinh dễ nhầm nhất nếu không đọc kỹ từ khóa thời gian. Gió hướng tây nam là hướng thịnh hành của gió mùa mùa hạ (từ tháng 5 đến tháng 10), bắt nguồn từ áp cao chí tuyến bán cầu Nam hoặc vịnh Bengal, gây mưa lớn cho Nam Bộ, Tây Nguyên và gây hiệu ứng phơn khô nóng ở dải đất miền Trung.
Nguồn gốc và cơ chế hoạt động của gió mùa đông bắc
Khối khí lạnh mùa đông xuất phát từ vùng áp cao Xibia (Siberia) nằm sâu trong lục địa châu Á và tây bắc Trung Quốc. Vào mùa đông, mặt đất mất nhiệt nhanh chóng tạo thành một trung tâm áp cao khổng lồ với nhiệt độ cực thấp.
Do quy luật chênh lệch khí áp, không khí từ vùng áp cao Xibia bị hút về các vùng áp thấp nhiệt đới xích đạo ở phía nam. Dưới ảnh hưởng của chuyển động tự quay của Trái Đất (lực Coriolis), quỹ đạo gió ở bán cầu Bắc bị lệch về bên phải, hình thành luồng gió thổi theo hướng đông bắc. Khi di chuyển qua lục địa Trung Quốc và tiến vào miền Bắc nước ta, gió giữ nguyên hướng đông bắc khô lạnh trong nửa đầu mùa đông. Về nửa cuối mùa đông, tâm áp cao dịch chuyển lệch đông ra biển làm gió đi vòng qua vịnh Bắc Bộ trước khi vào đất liền, gây mưa phùn ẩm ướt dọc ven biển và đồng bằng Bắc Bộ.
Mẹo nhận diện nhanh hướng gió mùa
Tên gọi của các loại gió mùa trong chương trình Địa lý thường phản ánh chính xác hướng thổi chính của chúng. Khi gặp câu hỏi trắc nghiệm về gió mùa mùa đông, chỉ cần liên hệ ngay cụm từ “gió mùa đông bắc” tương ứng trực tiếp với hướng “đông bắc”. Ngược lại, khối khí thịnh hành vào mùa hè là “gió mùa mùa hạ” chủ yếu gắn với hướng “tây nam”. Nhận diện theo tên gọi giúp tiết kiệm thời gian và tránh nhầm lẫn giữa hai mùa gió đối lập.

