HF là chất điện li mạnh hay yếu? Đáp án và giải thích Hóa

Câu hỏi: Chất nào dưới đây thuộc loại chất điện li yếu?

• A. HF.
• B. KCl.
• C. NaOH.
• D. H₂SO₄.

Đáp án đúng là A. HF. Khi giải đáp vấn đề hf là chất điện li mạnh hay yếu, axit flohiđric (HF) được xác định là chất điện li yếu vì chỉ phân li một phần ra ion trong dung dịch nước.

Vì sao HF là chất điện li yếu?

Axit flohiđric (HF) là một axit yếu, khi tan trong nước chỉ có một phần nhỏ các phân tử HF phân li thành ion H⁺ và F⁻, phần còn lại vẫn tồn tại dưới dạng phân tử trong dung dịch. Quá trình phân li của HF là quá trình thuận nghịch, biểu diễn bằng phương trình điện li:

HF ⇄ H⁺ + F⁻

Do liên kết giữa nguyên tử hiđro và flo rất bền vững, độ điện li của dung dịch HF rất nhỏ. Do đó, HF thỏa mãn đầy đủ định nghĩa của một chất điện li yếu.

Phân tích tính chất điện li của các phương án còn lại

Các chất trong phương án B, C và D đều thuộc nhóm chất điện li mạnh:

• B. KCl (Kali clorua): Đây là muối tan, phân li hoàn toàn trong nước thành cation K⁺ và anion Cl⁻ theo phương trình: KCl → K⁺ + Cl⁻. Vì phân li hoàn toàn, KCl là chất điện li mạnh.
• C. NaOH (Natri hiđroxit): Đây là một bazơ kiềm mạnh, tan tốt trong nước và phân li hoàn toàn: NaOH → Na⁺ + OH⁻. Do đó, NaOH là chất điện li mạnh.
• D. H₂SO₄ (Axit sunfuric): Đây là một axit vô cơ mạnh điển hình, phân li hoàn toàn trong dung dịch loãng theo hai nấc: H₂SO₄ → H⁺ + HSO₄⁻ và HSO₄⁻ ⇄ H⁺ + SO₄²⁻ (nấc thứ nhất phân li hoàn toàn). Vì vậy, H₂SO₄ là chất điện li mạnh. Đây cũng là phương án học sinh dễ nhầm lẫn nếu không nắm vững danh sách các axit mạnh.

Phân loại các chất điện li theo mức độ phân li

Dựa vào khả năng phân li ra ion khi hòa tan trong nước, các chất được chia thành ba nhóm chính:

• Chất điện li mạnh: Những chất khi tan trong nước phân li hoàn toàn thành ion. Nhóm này bao gồm các axit mạnh (HCl, HNO₃, H₂SO₄, HBr, HI, HClO₄), các bazơ tan mạnh (LiOH, NaOH, KOH, Ba(OH)₂, Ca(OH)₂) và hầu hết các muối tan.
• Chất điện li yếu: Những chất khi tan trong nước chỉ có một phần số phân tử phân li thành ion, phần còn lại vẫn ở dạng phân tử. Nhóm này gồm các axit yếu (HF, CH₃COOH, H₂S, H₂CO₃, HNO₂), các bazơ không tan hoặc bazơ yếu (NH₃.H₂O, Cu(OH)₂, Fe(OH)₃) và một số muối đặc thù như HgCl₂.
• Chất không điện li: Những chất khi tan vào nước không phân li ra ion và dung dịch không dẫn điện, ví dụ như đường saccarozơ, glucozơ, ancol etylic (C₂H₅OH) hoặc glixerol.

Mẹo nhận diện nhanh chất điện li mạnh và yếu

Để xử lý nhanh các câu hỏi trắc nghiệm tương tự, có thể áp dụng các quy tắc loại trừ sau:

1. Hễ gặp muối tan (gốc clorua, nitrat, sunfat của kim loại kiềm/kiềm thổ) thì kết luận ngay là chất điện li mạnh.
2. Hễ gặp bazơ của kim loại kiềm và kiềm thổ (trừ Be, Mg) thì đó là bazơ mạnh, tức chất điện li mạnh.
3. Với dãy axit halogenhiđric: HCl, HBr, HI đều là axit mạnh (chất điện li mạnh), duy nhất HF là axit yếu (chất điện li yếu).
4. Tất cả các axit hữu cơ (đuôi -COOH) và bazơ yếu chứa nitơ đều thuộc nhóm chất điện li yếu.