Nước Ta Nằm Hoàn Toàn Trong Vùng Nội Chí Tuyến Nên Có Gì?

Câu hỏi: Đất liền nước ta nằm hoàn toàn trong vùng nội chí tuyến bán cầu Bắc nên có

• A. khoáng sản đa dạng.
• B. số giờ nắng nhiều.
• C. nhiều sông ngòi nhỏ.
• D. nhiều loại thổ nhưỡng.

Đáp án đúng là B. số giờ nắng nhiều. Do nước ta nằm hoàn toàn trong vùng nội chí tuyến bán cầu Bắc, lãnh thổ nhận được lượng bức xạ mặt trời lớn, góc nhập xạ quanh năm cao dẫn đến tổng số giờ nắng trong năm rất dồi dào.

Vì sao vị trí nội chí tuyến bán cầu Bắc mang lại số giờ nắng nhiều?

Khu vực nội chí tuyến là vùng nằm giữa hai đường chí tuyến Bắc (23°27’B) và chí tuyến Nam (23°27’N). Ở khu vực này, Mặt Trời luôn có góc nhập xạ lớn quanh năm và có hiện tượng Mặt Trời lên thiên đỉnh hai lần mỗi năm.

Việt Nam có điểm cực Bắc tại vĩ độ 23°23’B và điểm cực Nam tại 8°34’B. Toàn bộ phần đất liền đều nằm gọn phía dưới chí tuyến Bắc. Vị trí thiên văn này quy định trực tiếp tính chất nhiệt đới của khí hậu: lượng bức xạ hấp thụ lớn, cân bằng bức xạ quanh năm dương và tổng số giờ nắng trong năm thường đạt từ 1.400 đến 3.000 giờ tùy khu vực. Do đó, hiện tượng có số giờ nắng nhiều chính là hệ quả tự nhiên trực tiếp của vị trí nội chí tuyến.

Phân tích nguyên nhân các phương án còn lại chưa chính xác

Các phương án A, C và D đều phản ánh đúng một phần đặc điểm tự nhiên của Việt Nam nhưng không bắt nguồn trực tiếp từ việc nằm trong vùng nội chí tuyến:

• A. khoáng sản đa dạng: Yếu tố này chủ yếu do lịch sử phát triển địa chất lâu dài, phức tạp và vị trí nằm ở nơi tiếp giáp giữa hai vành đai sinh khoáng lớn Thái Bình Dương và Địa Trung Hải. Vị trí nội chí tuyến không quyết định nguồn tài nguyên khoáng sản trong lòng đất.
• C. nhiều sông ngòi nhỏ: Đặc điểm mạng lưới sông ngòi dày đặc, phần lớn là sông nhỏ và ngắn bắt nguồn từ địa hình nhiều đồi núi bị cắt xẻ mạnh kết hợp lượng mưa lớn do gió mùa mang lại, cùng lãnh thổ hẹp ngang kéo dài. Đây không phải hệ quả trực tiếp từ góc chiếu sáng mặt trời nội chí tuyến.
• D. nhiều loại thổ nhưỡng: Sự phong phú của các nhóm đất (như đất feralit trên đá badan, feralit trên đá vôi, đất phù sa) hình thành do sự phân hóa phức tạp của đá mẹ, địa hình và điều kiện nhiệt ẩm, chứ không đơn thuần chỉ do vĩ độ nội chí tuyến tạo ra. Đây là bẫy dễ gây nhầm lẫn vì khí hậu nội chí tuyến có ảnh hưởng đến quá trình phong hóa, nhưng tính đa dạng lại phụ thuộc phần lớn vào cấu trúc địa chất và địa hình.

Hệ thống kiến thức về vị trí địa lý Việt Nam

Vị trí địa lý và phạm vi lãnh thổ quy định tính chất tự nhiên của Việt Nam theo từng khía cạnh rõ rệt:

• Vị trí nội chí tuyến bán cầu Bắc: Quy định nền nhiệt cao, giàu ánh nắng, góc nhập xạ lớn và hiện tượng Mặt Trời hai lần lên thiên đỉnh.
• Khu vực gió mùa châu Á: Làm cho khí hậu nước ta không bị khô hạn như các vùng cùng vĩ độ ở Tây Á hay Bắc Phi, đem lại lượng mưa lớn và sự phân mùa sâu sắc.
• Tiếp giáp Biển Đông rộng lớn: Tăng cường độ ẩm không khí, biến đổi các khối khí đi qua biển, mang lại lượng ẩm dồi dào và hệ sinh thái ven biển phong phú.
• Nơi giao nhau của các luồng di cư sinh vật và vành đai sinh khoáng: Đem lại sự giàu có về tài nguyên khoáng sản và tính đa dạng sinh học cao.

Mẹo nhận diện nhanh dạng câu hỏi vị trí địa lý

Khi gặp các câu hỏi trắc nghiệm Địa lý lớp 12 về mối liên hệ nhân – quả giữa vị trí và thiên nhiên, hãy liên kết theo các cặp từ khóa cốt lõi sau:

• Nhắc đến nội chí tuyến: Chọn ngay các đặc điểm gắn liền với nhiệt và ánh sáng (nhiệt độ cao, nắng nhiều, bức xạ lớn, hai lần Mặt Trời lên thiên đỉnh).
• Nhắc đến giáp biển / Biển Đông: Chọn các yếu tố liên quan đến độ ẩm, mưa nhiều, thiên tai bão lũ.
• Nhắc đến nằm trong vùng gió mùa: Chọn đặc điểm lượng mưa phân mùa, gió mùa mùa đông và gió mùa mùa hạ.
• Nhắc đến tiếp giáp vành đai sinh khoáng / luồng sinh vật: Chọn khoáng sản phong phú hoặc sinh vật đa dạng.