Sử học có chức năng nào sau đây? Đáp án và giải thích

Câu hỏi: Nội dung nào sau đây không phải là chức năng của Sử học?

• A. Khôi phục các sự kiện lịch sử diễn ra trong quá khứ
• B. Rút ra bản chất và các quy luật vận động của lịch sử
• C. Giáo dục tình yêu thiên nhiên và bảo vệ môi trường
• D. Rút ra những bài học kinh nghiệm cho cuộc sống hiện tại

Đáp án đúng là C. Giáo dục tình yêu thiên nhiên và bảo vệ môi trường. Hoạt động giáo dục ý thức bảo vệ tự nhiên thuộc về các môn khoa học môi trường hoặc sinh thái, không nằm trong các chức năng chính để giải đáp thắc mắc sử học có chức năng nào sau đây.

Vì sao phương án C không phải là chức năng của Sử học?

Đối tượng nghiên cứu trọng tâm của Sử học là toàn bộ đời sống của loài người trong quá khứ, bao gồm các hoạt động chính trị, kinh tế, xã hội và văn hóa. Mục đích tối thượng của ngành học này là tìm hiểu về con người và sự tiến hóa của xã hội loài người. Việc bồi dưỡng tình yêu thiên nhiên hay kêu gọi giữ gìn hệ sinh thái là nhiệm vụ của các ngành khoa học tự nhiên, Địa lý hoặc Giáo dục môi trường, do đó không phản ánh đúng chức năng cốt lõi của Sử học.

Phân tích tính đúng sai của các phương án còn lại

Các phương án A, B và D đều thể hiện chính xác chức năng khoa học và xã hội của môn Lịch sử:

• Phương án A sai (theo yêu cầu chọn phương án không phải): Tái hiện các biến cố quá khứ là chức năng nhận thức cơ bản nhất. Nhà sử học phải thu thập tư liệu để khôi phục bức tranh lịch sử chân thực, khách quan.
• Phương án B sai (theo yêu cầu chọn phương án không phải): Sử học không dừng lại ở việc miêu tả sự việc đơn thuần mà đi sâu phân tích nhằm làm sáng tỏ bản chất sự kiện và tìm ra quy luật phát triển tất yếu của xã hội qua từng thời kỳ.
• Phương án D sai (theo yêu cầu chọn phương án không phải): Chức năng xã hội quan trọng của Sử học là đúc kết kinh nghiệm từ những thành công và sai lầm trong quá khứ nhằm định hướng cho sự phát triển của hiện tại và tương lai. Đây là phương án học sinh dễ chọn nhầm nhất do nhầm lẫn giữa chức năng thực tiễn của Lịch sử với các bài học đạo đức thông thường.

Hệ thống kiến thức về các chức năng cốt lõi của Sử học

Khi tìm hiểu sử học có chức năng nào sau đây, chương trình phổ thông phân chia hai nhóm chức năng cơ bản:

• Chức năng khoa học (nhận thức): Khôi phục hiện thực lịch sử một cách chính xác, khách quan dựa trên nguồn sử liệu tin cậy. Từ đó, bộ môn vạch ra bản chất, mối liên hệ nhân quả và các quy luật vận động khách quan của tiến trình phát triển nhân loại. Phương pháp này tuyệt đối không dựa vào trí tưởng tượng chủ quan hay mô phỏng bằng thực nghiệm trong phòng thí nghiệm.
• Chức năng xã hội: Giáo dục tư tưởng, lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc và tinh thần nhân văn. Đồng thời, tri thức lịch sử cung cấp những bài học xương máu giúp thế hệ sau giải quyết các vấn đề đương đại.

Mẹo nhận diện nhanh câu hỏi về chức năng của Sử học

Đối với dạng bài hỏi về chức năng hoặc nhiệm vụ của Sử học, từ khóa cốt lõi luôn gắn liền với ba yếu tố: “hiện thực quá khứ”, “tính khách quan” và “bài học kinh nghiệm”. Nếu một phương án nhắc đến các yếu tố như “tưởng tượng”, “thí nghiệm kiểm chứng” hoặc hướng đến các lĩnh vực tự nhiên thuần túy như “môi trường”, “thế giới sinh vật”, bạn có thể loại trừ ngay vì đó không phải là đặc trưng của khoa học lịch sử.