Một trong những chức năng cơ bản của Sử học là gì? Đáp án

Câu hỏi: Một trong những chức năng cơ bản của Sử học là

• A. khôi phục hiện thực lịch sử thông qua tưởng tượng.
• B. tái tạo lại các biến cố lịch sử thông qua thí nghiệm.
• C. khôi phục hiện thực lịch sử một cách khách quan.
• D. cung cấp tri thức cho các lĩnh vực khoa học tự nhiên.

Đáp án đúng là C. khôi phục hiện thực lịch sử một cách khách quan. Đây là chức năng khoa học nền tảng nhằm tái hiện quá khứ trung thực dựa trên các nguồn sử liệu xác thực, giải đáp chính xác băn khoăn sử học có chức năng nào sau đây trong chương trình học.

Vì sao khôi phục hiện thực lịch sử một cách khách quan là chức năng cơ bản?

Chức năng khoa học của Sử học đòi hỏi phải tái hiện quá khứ đúng như những gì từng diễn ra. Bản chất của lịch sử là hiện thực khách quan, tồn tại độc lập ngoài ý muốn chủ quan của con người. Nhà nghiên cứu lịch sử dựa vào các nguồn sử liệu đáng tin cậy như hiện vật khảo cổ, tài liệu chữ viết hay lời kể nhân chứng để dựng lại bức tranh quá khứ chân thực nhất.

Việc khôi phục hiện thực lịch sử trung thực là tiền đề để con người rút ra bài học kinh nghiệm, nhận thức đúng quy luật vận động của xã hội. Nếu không đảm bảo tính khách quan khoa học, tri thức lịch sử sẽ bị sai lệch và mất đi giá trị định hướng cho cuộc sống hiện tại.

Phân tích nguyên nhân các phương án còn lại chưa chính xác

Các phương án A, B và D đưa ra những nhận định sai lệch về phương pháp và đối tượng nghiên cứu của bộ môn Lịch sử:

• Phương án A sai: Sử học không được xây dựng dựa trên sự tưởng tượng chủ quan hay suy đoán hư cấu. Mọi kết luận lịch sử đều bắt buộc phải dựa trên chứng cứ xác thực và phương pháp phê phán sử liệu nghiêm ngặt.
• Phương án B sai (phương án dễ gây nhầm lẫn): Các biến cố lịch sử chỉ diễn ra một lần duy nhất trong quá khứ và không bao giờ lặp lại hoàn toàn. Khoa học lịch sử không thể tiến hành thực nghiệm hay làm lại thí nghiệm trong phòng nghiên cứu như Vật lý hay Hóa học.
• Phương án D sai: Đối tượng nghiên cứu của Sử học là toàn bộ đời sống xã hội của loài người trong quá khứ. Do đó, Sử học thuộc khối khoa học xã hội và nhân văn, không đóng vai trò cung cấp tri thức chuyên ngành cho các lĩnh vực khoa học tự nhiên.

Hệ thống kiến thức về chức năng, nhiệm vụ và ý nghĩa của Sử học

Chương trình Lịch sử phân định rõ ràng giữa các nhóm chức năng, nhiệm vụ và giá trị thực tiễn của bộ môn qua các nội dung trọng tâm:

• Hai chức năng cơ bản: Chức năng khoa học (khôi phục hiện thực lịch sử chính xác, khách quan) và chức năng xã hội (giúp con người hiểu quy luật phát triển, rút ra bài học kinh nghiệm cho hiện tại và tương lai).
• Nhiệm vụ trọng tâm: Nhiệm vụ nhận thức (cung cấp tri thức khoa học đúng đắn về quá khứ) và nhiệm vụ giáo dục (bồi đắp lòng yêu nước, tinh thần tự tôn dân tộc, hoàn thiện nhân cách).
• Khái niệm cần phân biệt: Hiện thực lịch sử là những gì đã diễn ra độc lập, còn lịch sử được con người nhận thức là toàn bộ hiểu biết, suy nghĩ, tri thức của con người về quá khứ đó.
• Ý nghĩa học tập suốt đời: Tri thức lịch sử không ngừng biến đổi và mở rộng khi có thêm tư liệu mới, đồng thời mở ra nhiều cơ hội việc làm thực tế trong các ngành công nghiệp văn hóa, du lịch di sản, bảo tồn bảo tàng.

Mẹo nhận diện nhanh câu hỏi về chức năng của Sử học

Khi gặp dạng câu hỏi xác định chức năng hoặc nhiệm vụ của Sử học, học sinh chỉ cần bám sát các từ khóa cốt lõi để chọn ngay đáp án đúng:

• Nhắc đến chữ “khôi phục”, “tái hiện”, “khách quan”, “chính xác” gắn liền với chức năng khoa học.
• Nhắc đến “bài học kinh nghiệm”, “quy luật xã hội”, “phục vụ hiện tại” gắn liền với chức năng xã hội.
• Nhắc đến “cung cấp tri thức” là nhiệm vụ nhận thức, còn “bồi đắp lòng yêu nước”, “tình cảm tư tưởng” luôn thuộc về nhiệm vụ giáo dục.
• Loại bỏ ngay các đáp án chứa từ khóa phi khoa học như “tưởng tượng”, “thí nghiệm”, “duy nhất”, hoặc nhầm sang khoa học tự nhiên.