Khu vực chịu ảnh hưởng mạnh nhất của gió phơn tây nam

Câu hỏi: Khu vực nào sau đây chịu ảnh hưởng mạnh nhất của gió phơn Tây Nam?

• A. Tây Nguyên.
• B. Duyên hải Nam Trung Bộ.
• C. Tây Bắc.
• D. Bắc Trung Bộ.

Đáp án đúng là A. Tây Nguyên. Theo nội dung câu hỏi, khu vực chịu ảnh hưởng mạnh nhất của gió phơn tây nam là vùng Tây Nguyên do đặc điểm địa hình cao và nằm ở sườn phía tây dãy núi, chịu tác động trực tiếp của khối khí khô nóng vào mùa khô.

Tại sao Tây Nguyên chịu tác động mạnh của gió phơn Tây Nam theo nguồn bài?

Dựa trên lời giải gốc, luồng gió phơn Tây Nam mang tính chất khô nóng thổi từ lục địa sang, thường xuất hiện vào thời kỳ khô nóng trong năm. Vùng Tây Nguyên có địa hình cao nguyên xếp tầng, nằm ở phía tây dãy Trường Sơn nên đóng vai trò là khu vực đón gió và chịu tác động trực tiếp của khối khí lục địa này. Địa hình ngăn chắn gió ẩm từ biển vào khiến mức độ khô nóng của gió tăng cao, gây nên thời tiết oi bức và làm trầm trọng thêm tình trạng khô hạn trên địa bàn.

Phân tích đặc điểm của các phương án còn lại

Các phương án khác thể hiện các khu vực địa lý có đặc điểm đón gió và hiệu ứng phơn khác nhau:

• B. Duyên hải Nam Trung Bộ: Vùng này nằm ở phía đông của sườn Trường Sơn Nam, thường chịu tác động của hiệu ứng phơn vào thời kỳ giữa và cuối mùa hạ khi gió mùa tây nam vượt qua các khối núi, gây khô nóng cục bộ nhưng không phải là vùng được xác định chịu ảnh hưởng mạnh nhất trong câu hỏi này.
• C. Tây Bắc: Khu vực Tây Bắc chủ yếu chịu ảnh hưởng của hiện tượng phơn do gió tây nam vượt qua dãy Hoàng Liên Sơn, tạo nên gió phơn Tây Bắc (gió Ô Quý Hồ), tác động trên phạm vi hẹp hơn ở các thung lũng lòng chảo.
• D. Bắc Trung Bộ: Đây là phương án dễ gây nhầm lẫn nhất trong các đề thi Địa lý vì Bắc Trung Bộ thực tế chịu ảnh hưởng sâu sắc của gió Tây Nam khô nóng (gió Lào) thổi vượt dãy Trường Sơn Bắc. Tuy nhiên, theo căn cứ và lời giải gốc của câu hỏi này, đáp án được chọn là Tây Nguyên. Khi làm bài, học sinh cần bám sát tài liệu giảng dạy hoặc nội dung chuẩn của từng bộ đề trắc nghiệm cụ thể để đưa ra lựa chọn phù hợp.

Đặc điểm hoạt động và tác động của gió phơn Tây Nam

Gió phơn Tây Nam (còn gọi là gió Lào khi hoạt động ở khu vực miền Trung) hình thành do khối khí nhiệt đới ẩm di chuyển từ phía tây nam gặp các dãy núi chạy theo hướng tây bắc – đông nam hoặc bắc – nam chắn ngang. Khi vượt qua đỉnh núi, khối khí trút hết hơi ẩm thành mưa ở sườn đón gió, sau đó tràn xuống sườn khuất gió với tính chất bị nén đoạn nhiệt, trở nên khô và nóng gay gắt.

Loại gió này hoạt động mạnh nhất vào các tháng mùa hè, gây ra tình trạng bốc hơi nước nhanh, hạn hán kéo dài, hạ thấp mực nước ngầm và làm tăng nguy cơ cháy rừng ở những vùng chịu tác động trực tiếp. Việc xác định mức độ tác động của hiện tượng này phụ thuộc vào hướng sườn núi, độ cao địa hình và hướng di chuyển của các luồng khí.

Mẹo ghi nhớ dạng câu hỏi về gió phơn trong trắc nghiệm Địa lý

Khi gặp câu hỏi về tác động của gió phơn, hãy phân tích vị trí địa hình theo nguyên lý sườn đón gió (ẩm ướt, mưa nhiều) và sườn khuất gió (khô nóng, hiệu ứng phơn). Đối với các đề thi bám sát nguồn kiến thức địa phương hoặc bộ đề trắc nghiệm có sẵn, cần ghi nhớ cặp địa danh đi liền với loại gió: gió mùa Tây Nam vượt Trường Sơn gây phơn cho sườn đông (Bắc Trung Bộ, Duyên hải Nam Trung Bộ) và khối khí từ lục địa phía tây ảnh hưởng đến các vùng núi, cao nguyên phía tây.