Nước ta nằm ở vị trí nào? Đáp án và giải thích chi tiết

Câu hỏi: Đặc điểm nào sau đây đúng với vị trí địa lí của nước ta?

  • A. Trải dài theo chiều từ Bắc xuống Nam.
  • B. Lãnh thổ gồm vùng trời và vùng biển.
  • C. Ít đảo, không có quần đảo nằm xa bờ.
  • D. Tất cả các tỉnh đều có đường biên giới.

Đáp án đúng là A. Trải dài theo chiều từ Bắc xuống Nam. Phần đất liền nước ta kéo dài khoảng 15 vĩ độ theo hướng Bắc – Nam, nên đây là mô tả đúng về vị trí địa lí của nước ta. Ba phương án còn lại đều sai: một phương án nêu thiếu bộ phận lãnh thổ, hai phương án còn lại trái với thực tế tự nhiên và hành chính.

Sơ đồ vị trí địa lí Việt Nam trên bản đồ khu vực Đông Nam Á và bộ câu hỏi trắc nghiệm về vị trí địa lí nước ta

Vì sao đáp án A đúng

Đáp án A phản ánh đúng hình thể lãnh thổ Việt Nam. Phần đất liền nước ta chạy dài từ khoảng 8°34’B đến 23°23’B, tương đương khoảng 15 vĩ độ, theo hướng Bắc – Nam, đồng thời hẹp ngang theo chiều Đông – Tây, nơi hẹp nhất chưa đầy 50 km. Hình thể đó không chỉ là một chi tiết trên bản đồ mà quyết định trực tiếp nhiều đặc điểm tự nhiên của đất nước.

Vì lãnh thổ trải dài trên nhiều vĩ độ, khí hậu nước ta phân hóa rõ theo chiều Bắc – Nam: miền Bắc có mùa đông lạnh do chịu ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc, miền Nam nóng quanh năm và chỉ tách thành hai mùa mưa – khô. Cũng nhờ vị trí này, nước ta nằm ở vị trí cầu nối giữa các nước Đông Nam Á lục địa và các nước Đông Nam Á hải đảo, thuận lợi cho giao lưu kinh tế, văn hóa và cho sự góp mặt của nhiều luồng sinh vật khác nhau.

Vì sao các phương án B, C, D không đúng

Phương án B là phương án dễ nhầm nhất, vì cả hai bộ phận được nêu đều có thật. Lãnh thổ Việt Nam gồm ba bộ phận: vùng đất (toàn bộ phần đất liền và các hải đảo), vùng biển và vùng trời. Phương án B chỉ nhắc vùng trời và vùng biển, bỏ mất vùng đất – bộ phận gắn với chủ quyền quốc gia trên lục địa, nên chưa đầy đủ và không dùng được làm đáp án.

Phương án C trái với thực tế: nước ta có hơn 4.000 hòn đảo lớn nhỏ, trong đó có hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa nằm xa bờ, cách đất liền hàng trăm hải lí. Việc nước ta có nhiều đảo, quần đảo là một thế mạnh về kinh tế biển và quốc phòng, không phải đặc điểm “ít đảo”.

Phương án D sai ở chỗ tuyệt đối hóa. Chỉ những tỉnh nằm dọc tuyến biên giới trên bộ với Trung Quốc, Lào và Campuchia mới có đường biên giới quốc gia trên đất liền; nhiều tỉnh ven biển và các tỉnh nội địa không có đường biên giới. Cách nói “tất cả các tỉnh” là bẫy quen thuộc trong câu hỏi trắc nghiệm địa lí.

Hệ thống kiến thức liên quan

Các câu hỏi xoay quanh vị trí địa lí đều kiểm tra một mạch logic duy nhất: từ vị trí suy ra hệ quả tự nhiên. Nắm được mạch này thì nhiều câu khác nhau trong bộ đề cùng giải được bằng một lần suy luận.

  • Nằm trong vùng nội chí tuyến bán cầu Bắc là căn cứ cho các hệ quả: nền nhiệt độ cao, tổng bức xạ Mặt Trời lớn, góc nhập xạ trong năm lớn và mỗi năm có hai lần Mặt Trời lên thiên đỉnh. Đây là đáp án của nhóm câu hỏi về nhiệt độ và bức xạ.
  • Nằm trong vùng hoạt động của gió mùa châu Á là căn cứ cho hệ quả khí hậu thay đổi theo mùa, hình thành mùa mưa và mùa khô ở miền Nam, bốn mùa ở miền Bắc, đồng thời góp phần làm khí hậu phân hóa phức tạp.
  • Tiếp giáp giữa lục địa và đại dương, liền kề vành đai sinh khoáng Thái Bình Dương và Địa Trung Hải là căn cứ cho sự giàu có về tài nguyên khoáng sản.
  • Nằm trên đường di lưu và di cư của nhiều loài động, thực vật là căn cứ cho tài nguyên sinh vật phong phú, nhờ giao lưu với các luồng sinh vật từ vùng Hoa Nam và vùng Ấn Độ – Mã Lai.
  • Trải dài trên nhiều vĩ độ, kết hợp hình thể hẹp ngang và giáp biển là căn cứ cho sự phân hóa đa dạng của tự nhiên theo Bắc – Nam, Đông – Tây và theo độ cao địa hình. Nguyên nhân chính của sự phân hóa đa dạng vẫn là đặc điểm vị trí địa lí gắn với hình thể lãnh thổ.
  • Giáp Biển Đông là căn cứ cho tổng lượng mưa lớn và độ ẩm không khí cao; nguồn ẩm này không đến từ vị trí nội chí tuyến.
  • Kinh tuyến 105°Đ chạy qua lãnh thổ là căn cứ để đại bộ phận lãnh thổ nước ta thuộc múi giờ số 7.

Một câu trong bộ đề bị cắt mất phần phương án nên không đủ dữ kiện xác định đáp án; với dạng đề khuyết như vậy, không nên đoán.

Mẹo ghi nhớ nhanh dạng câu hỏi này

Hãy ghép mỗi yếu tố vị trí với đúng một hệ quả theo cặp: nội chí tuyến → nhiệt độ cao và hai lần Mặt Trời lên thiên đỉnh; gió mùa châu Á → khí hậu thay đổi theo mùa; Biển Đông → mưa nhiều, độ ẩm cao; vành đai sinh khoáng → khoáng sản; đường di cư sinh vật → sinh vật phong phú; trải dài nhiều vĩ độ → thiên nhiên phân hóa.

Khi làm bài, đối chiếu yếu tố mà đề nêu với hệ quả trong từng phương án. Phương án nào nêu hệ quả của một yếu tố khác thì loại ngay: ví dụ đề hỏi về việc “giáp Biển Đông” mà phương án trả lời “hai lần Mặt Trời lên thiên đỉnh” là sai, vì đó là hệ quả của vị trí nội chí tuyến. Với các phương án có chữ “tất cả”, “ít”, “không có”, cần kiểm tra lại bằng một phản ví dụ cụ thể trước khi chọn.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *